CagriSema is de combinatietherapie van Novo Nordisk die twee hormonen in één wekelijkse injectie bundelt: cagrilintide (een langwerkend amyline-analogon) en semaglutide (een GLP-1-agonist). De REDEFINE-studies, gepubliceerd in de New England Journal of Medicine in 2025, leverden het bewijs: een gemiddeld gewichtsverlies van 20,4 % in 68 weken bij volwassenen met overgewicht of obesitas zonder diabetes, en 60 % van de deelnemers bereikte een gewichtsverlies van 20 % of meer. Deze resultaten overtreffen die van Wegovy (semaglutide 2,4 mg als monotherapie) en positioneren CagriSema als het krachtigste injecteerbare afvalmedicijn van Novo Nordisk — hoewel het bedrijf zijn oorspronkelijke ambitie van 25 % gewichtsverlies niet volledig waarmaakte.
Hoe werkt CagriSema en waarom is de combinatie krachtiger?
CagriSema combineert twee hormonen die via verschillende maar complementaire routes de eetlust onderdrukken en het metabolisme beïnvloeden. Semaglutide activeert de GLP-1-receptor, waardoor de maagontlediging vertraagt, de insulinesecretie verbetert en een verzadigingssignaal naar de hypothalamus wordt gestuurd. Cagrilintide activeert de amylinereceptor (en deels de calcitoninereceptor) in de area postrema van de hersenstam — een regio buiten de bloed-hersenbarrière die direct reageert op circulerende hormonen.
Het onderscheid met semaglutide als monotherapie zit in de toevoeging van de amyline-route. Amyline is een peptidehormoon dat normaal gesproken samen met insuline wordt uitgescheiden na een maaltijd. Het vertraagt de maagontlediging via een ander neurologisch pad dan GLP-1 (brainstem versus vagale afferenten), onderdrukt glucagonsecretie na maaltijden en veroorzaakt een direct verzadigingsgevoel via de area postrema. Bij patiënten met obesitas en diabetes type 2 is de amylinesecretie vaak verminderd, net als de GLP-1-secretie — CagriSema herstelt beide tekorten tegelijkertijd.
De synergie tussen beide hormonen is meer dan additief. In de REDEFINE-1-studie bereikte semaglutide als monotherapie een gewichtsverlies van circa 16 %, terwijl CagriSema 20,4 % bereikte — een verschil van circa 4 procentpunt dat volledig toe te schrijven is aan de toevoeging van cagrilintide. Bij een persoon van 100 kg komt dit neer op 4 kg extra gewichtsverlies dankzij de amylinecomponent. Bovendien keerde 88 % van de deelnemers met prediabetes terug naar normale bloedsuikerwaarden — een resultaat dat de rol van de dubbele hormonale aanpak bij het herstellen van de metabole gezondheid onderstreept.
Wat toonden de REDEFINE-studies precies?
REDEFINE 1: volwassenen zonder diabetes
De fase 3a-studie REDEFINE 1 randomiseerde volwassenen met overgewicht of obesitas (BMI ≥ 27 met comorbiditeiten of ≥ 30) zonder diabetes type 2 naar CagriSema of placebo, één keer per week gedurende 68 weken. Het primaire eindpunt was het percentage gewichtsverlies ten opzichte van het uitgangsgewicht.
Het gemiddelde gewichtsverlies bedroeg 20,4 % met CagriSema versus 3,0 % met placebo — een verschil van 17,3 procentpunt. Van de CagriSema-groep bereikte 60 % een gewichtsverlies van minstens 20 %, en 32 % bereikte minstens 25 %. Naast gewichtsverlies verbeterden systolische bloeddruk, triglyceriden, tailleomtrek en markers van insulineresistentie significant.
REDEFINE 2: volwassenen met diabetes type 2
Bij patiënten met diabetes type 2 bereikte CagriSema een gemiddeld gewichtsverlies van 13,7 % versus 3,4 % met placebo na 68 weken. Het lagere absolute gewichtsverlies bij diabetespatiënten is consistent met eerdere observaties bij andere GLP-1-medicijnen — diabetes type 2 remt het gewichtsverlieseffect. Het glycemische effect was indrukwekkend: 73,5 % van de CagriSema-groep bereikte een HbA1c van 6,5 % of lager, versus 15,9 % bij placebo.
Bijwerkingen waren overwegend gastro-intestinaal: misselijkheid, braken, diarree en obstipatie troffen 79,6 % van de CagriSema-groep (versus 39,9 % bij placebo), maar waren grotendeels tijdelijk en mild tot matig in ernst. Het uitvalpercentage door bijwerkingen lag rond de 10–12 %, vergelijkbaar met semaglutide als monotherapie in de STEP-studies.
Wat zijn de voordelen en nadelen van CagriSema ten opzichte van monotherapie?
De klinische beslissing om een combinatietherapie als CagriSema te kiezen boven monotherapie met semaglutide of tirzepatide hangt af van meerdere factoren:
De positionering van CagriSema in de klinische praktijk zal waarschijnlijk zijn als tweedelijnsoptie: voor patiënten die onvoldoende gewichtsverlies bereiken met semaglutide monotherapie, of als eerstelijnsoptie voor patiënten met ernstige obesitas (BMI ≥ 40) bij wie een groter absoluut gewichtsverlies noodzakelijk is om comorbiditeiten te verminderen.
Hoe verhoudt CagriSema zich tot tirzepatide en retatrutide?
De concurrentie in de categorie van combinatietherapieën voor obesitas is hevig. CagriSema (20,4 % in 68 weken) overtreft semaglutide monotherapie (15 %) maar haalt tirzepatide 15 mg niet in (22,5 % in 72 weken bij SURMOUNT-1). Tirzepatide combineert GLP-1 met GIP — een ander hormonaal duo dan CagriSema's GLP-1 + amyline — en bereikt een groter absoluut gewichtsverlies.
Retatrutide, de triple-agonist van Eli Lilly die GLP-1, GIP en glucagon combineert, bereikte in fase 2 een gewichtsverlies van 24,2 % in 48 weken — het hoogste tot nu toe gerapporteerde resultaat voor enig afvalmedicijn. Fase 3-resultaten worden verwacht in 2025–2026.
De teleurstelling voor Novo Nordisk was dat CagriSema niet het ambitieuze doel van 25 % gewichtsverlies haalde — een drempel die analisten verwachtten op basis van fase 2-data en die nodig was om tirzepatide duidelijk te overtreffen. De aandelenkoers van Novo Nordisk daalde met 25 % na de bekendmaking van de REDEFINE-1-toplineresultaten in december 2024. In de maanden daarna nuanceerden analisten hun oordeel: 20,4 % is klinisch zeer significant en overtreft elke andere Novo Nordisk-therapie ruimschoots.
De farmaceutische markt voor obesitasbehandeling evolueert naar een model met meerdere therapeutische opties voor verschillende patiëntprofielen. CagriSema is geoptimaliseerd voor een breed spectrum van patiënten met obesitas, met bijzondere sterkte bij diabetespatiënten dankzij het dubbele hormonale effect op glucoseregulatie. Tirzepatide biedt het sterkste bewezen gewichtsverlies bij niet-diabetespatiënten. En retatrutide, als het de fase 3-resultaten waarmaakt, zou het plafond van wat farmacologisch bereikbaar is verder kunnen verhogen — met het risico van een complexer bijwerkingenprofiel door de toevoeging van een derde receptor.
De strategische uitdaging voor Novo Nordisk is dat CagriSema in geen enkele categorie de duidelijke winnaar is: het wordt overtroffen door tirzepatide op gewichtsverlies bij niet-diabetespatiënten, en als retatrutide succesvol is in fase 3, wordt het ook overtroffen op absoluut gewichtsverlies. De troef van CagriSema is de breedte van het metabole effect (gewichtsverlies plus glycemische controle plus cardiovasculaire risicoreductie) en de bekendheid van artsen en patiënten met het semaglutide-platform.
Voor Nederlandse patiënten is CagriSema nog niet beschikbaar. Novo Nordisk heeft een registratieaanvraag ingediend bij de EMA en goedkeuring wordt verwacht in 2026. Een overzicht van alle huidige en toekomstige behandelopties vindt u in onze vergelijking van afvalmedicijnen.
