Novo Nordisk — het bedrijf achter Ozempic en Wegovy — werkt aan een opvolger die de manier waarop we afvalmedicijnen innemen fundamenteel kan veranderen. Amycretin is een orale co-agonist die twee hormonen in één tablet combineert: GLP-1 en amyline. In fase 1-onderzoek bereikten deelnemers een gemiddeld gewichtsverlies van 13 % in slechts 12 weken — een snelheid die geen enkel bestaand afvalmedicijn eerder heeft laten zien in een vergelijkbaar tijdsbestek. Hoewel deze resultaten uit een kleine, vroege studie komen en bevestiging in fase 3 nodig is, heeft amycretin de aandacht getrokken van onderzoekers, investeerders en patiënten die hopen op een effectief alternatief voor wekelijkse injecties.
Hoe werkt amycretin en waarom combineert het GLP-1 met amyline?
Amycretin activeert twee verschillende receptorsystemen tegelijk. De GLP-1-component werkt via hetzelfde mechanisme als semaglutide: het vertraagt de maagontlediging, stimuleert insulinesecretie en stuurt een verzadigingssignaal naar de hypothalamus in de hersenen. De amylinecomponent voegt daar een extra dimensie aan toe.
Amyline is een peptidehormoon dat samen met insuline wordt uitgescheiden door de bètacellen van de alvleesklier na een maaltijd. Het werkt op de area postrema in de hersenstam — een regio die buiten de bloed-hersenbarrière ligt en direct reageert op circulerende hormonen. Amyline vertraagt de maagontlediging via een ander mechanisme dan GLP-1 (vagale afferente neuronen versus centrale signalering), waardoor de combinatie een krachtiger effect heeft op eetlust en verzadiging dan elk hormoon afzonderlijk.
In de klinische praktijk bestond er al een synthetisch amyline-analogon: pramlintide (Symlin), goedgekeurd voor diabetes type 1 en 2. Pramlintide werd echter nooit breed gebruikt vanwege de noodzaak van meerdere dagelijkse injecties en een bescheiden effect op gewichtsverlies (ongeveer 1–2 kg). Amycretin lost beide problemen op: het combineert amyline met GLP-1 in één orale formulering, en het duale mechanisme levert een gewichtsverlies dat pramlintide ver overtreft.
De technologische uitdaging bij amycretin zat in de orale beschikbaarheid. Peptiden worden normaal gesproken in het maagdarmkanaal afgebroken door proteolytische enzymen en kunnen de darmwand niet passief passeren. Novo Nordisk gebruikt absorptieversterkers die de opname van het peptide door de dunne darm verbeteren — een technologie die het bedrijf eerder toepaste bij Rybelsus (orale semaglutide). Bij amycretin is deze technologie verder geoptimaliseerd om twee peptiden tegelijk in voldoende hoeveelheid in de bloedbaan te krijgen.
Het verschil met CagriSema — een andere combinatietherapie van Novo Nordisk die semaglutide en het amyline-analogon cagrilintide bevat — is dat CagriSema een injecteerbare formulering is, terwijl amycretin een orale tablet is. CagriSema heeft in de REDEFINE-studies een gewichtsverlies van 22–25 % laten zien na 68 weken, maar vereist wekelijkse injecties. Amycretin beoogt een vergelijkbare dubbele hormonale werking in tabletvorm, wat het aantrekkelijker maakt voor patiënten die liever geen injecties gebruiken. De twee producten zijn daarmee niet concurrerend maar complementair binnen de portfolio van Novo Nordisk: CagriSema voor maximale werkzaamheid bij patiënten die bereid zijn tot injecties, amycretin voor de veel grotere groep die de voorkeur geeft aan een pil.
Wat lieten de eerste klinische resultaten zien?
De fase 1/2-studie met amycretin omvatte meerdere cohorten met oplopende doseringen. De opvallendste resultaten komen uit het cohort met de hoogste geëvalueerde dosis, waar deelnemers gemiddeld 13 % van hun lichaamsgewicht verloren in 12 weken behandeling. Bij een persoon van 100 kg komt dat neer op 13 kg in drie maanden — een tempo dat vergelijkbaar is met wat semaglutide 2,4 mg bereikt in 28 weken (14,9 % in de STEP-1-studie).
Deze snelle werking is opmerkelijk. De meeste GLP-1-medicijnen tonen een geleidelijke gewichtsafname die de eerste 60–72 weken aanhoudt voordat een plateau optreedt. Als amycretin deze snelheid handhaaft over een langere behandelperiode, zou het totale gewichtsverlies aanzienlijk hoger kunnen uitvallen dan bij bestaande monotherapieën. Extrapolatie is echter speculatief — fase 3-studies moeten dit bevestigen.
De bijwerkingen in fase 1 waren vergelijkbaar met die van andere GLP-1-medicijnen: misselijkheid, braken en diarree waren de meest voorkomende klachten, met een dosis-afhankelijk patroon dat afnam na de eerste weken. Het percentage uitvallers door bijwerkingen was niet hoger dan bij vergelijkbare studies met injecteerbare GLP-1-agonisten, wat erop wijst dat de orale toedieningsvorm geen extra gastro-intestinale belasting veroorzaakt bovenop het farmacologische effect.
Naast gewichtsverlies toonden de vroege data verbeteringen in metabole parameters: nuchtere glucosewaarden daalden, insulinegevoeligheid verbeterde en inflammatoire markers namen af. Deze effecten zijn consistent met wat we weten van zowel GLP-1- als amyline-agonisten afzonderlijk, maar de combinatie lijkt additief te werken. Voor patiënten met obesitas en comorbiditeiten zoals diabetes type 2 of insulineresistentie zou amycretin daarom een bijzonder aantrekkelijke optie kunnen worden — een enkel tablet dat tegelijkertijd het gewicht verlaagt, de bloedsuikerregulatie verbetert en systemische ontsteking vermindert. Of deze metabole voordelen stand houden in grotere populaties en over langere behandelperiodes, zullen de fase 3-studies moeten uitwijzen.
Hoe verhoudt amycretin zich tot andere orale afvalmedicijnen?
De markt voor orale GLP-1-medicijnen wordt de komende jaren een strijdtoneel. Naast amycretin zijn er meerdere kandidaten in klinische ontwikkeling:
Het onderscheidende kenmerk van amycretin ten opzichte van deze concurrenten is het duale werkingsmechanisme. Orforglipron en danuglipron zijn pure GLP-1-agonisten — ze activeren slechts één receptor. Amycretin combineert twee complementaire hormoonroutes, wat theoretisch een groter effect op verzadiging en gewichtsverlies oplevert. De vroege klinische data ondersteunen deze hypothese: de 13 % in 12 weken is sneller dan de resultaten van orforglipron in een vergelijkbaar tijdsbestek.
Amycretin heeft ook een strategisch voordeel voor Novo Nordisk. Het bedrijf domineert de GLP-1-markt met semaglutide (Ozempic, Wegovy, Rybelsus), maar concurrenten — met name Eli Lilly met tirzepatide — winnen terrein. Een krachtige orale combinatietherapie zou Novo Nordisk een nieuw product geven dat zowel het gemak van een tablet biedt als een werkzaamheid die vergelijkbaar is met of hoger dan injecteerbare behandelingen.
Wanneer komt amycretin op de markt en wat betekent het voor Nederlandse patiënten?
Novo Nordisk heeft aangekondigd dat fase 3-studies met amycretin in 2025–2026 beginnen, met resultaten die naar verwachting in 2027–2028 beschikbaar komen. Als deze studies succesvol zijn, zou een registratieaanvraag bij EMA in 2028–2029 kunnen volgen, met potentiële markttoelating in 2030. Voor Nederlandse patiënten hangt de feitelijke beschikbaarheid bovendien af van beslissingen over vergoeding door zorgverzekeraars, wat het tijdspad verder kan verlengen.
In de tussentijd bieden de huidige GLP-1-opties — waaronder injecteerbare semaglutide en tirzepatide — bewezen werkzaamheid voor gewichtsverlies en metabole verbetering. Een compleet overzicht van beschikbare en aankomende behandelingen vindt u in ons overzicht van afvalmedicijnen in Nederland. Amycretin vertegenwoordigt de volgende generatie — een toekomst waarin effectieve obesitasbehandeling mogelijk wordt met een dagelijkse pil in plaats van een wekelijkse injectie.
